Οι Παρεμβάσεις ΠΕ για την Υ.Α τροποποίησης του καθηκοντολογίου της Ειδικής Εκπαίδευσης
10/04/2019
Εκπαιδευτικό Υλικό για Παιδιά με Δυσπραξία (5-16 ετών)
11/04/2019
Η εκτελεστική λειτουργία αναδύεται νωρίς στη βρεφική ηλικία και συνεχίζει να αναπτύσσεται καλά στην εφηβεία.
Αυτή η εξέλιξη είναι παράλληλη με την ανάπτυξη του προμετωπιαίου φλοιού, επιτρέποντάς μας να σκεφτούμε μια κατάσταση και να εξετάζουμε μια σειρά επιλογών, σε αντίθεση με την αντίδραση από παρορμητικό τρόπο ή από συνήθεια.
Οι δυσκολίες με την εκτελεστική λειτουργία είναι χαρακτηριστικές στην παιδική ηλικία και την εφηβεία, αλλά είναι ιδιαίτερα έντονες στα παιδιά που διαγιγνώσκονται με διαταραχές όπως η ΔΕΠΥ. Έτσι είναι ιδιαίτερα πιθανό να γνωρίζουν κανόνες και να είναι σε θέση να τους επαναλάβουν, αλλά παρόλα αυτά έχουν μεγάλη δυσκολία να τους εφαρμόσουν. Μπορούν επίσης να παρουσιάσουν προβληματικές συμπεριφορές όπως φυσική επιθετικότητα.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι δυσκολίες με την εκτελεστική λειτουργία μπορεί να είναι ακόμα μεγαλύτερες από αυτές που θα περίμενε κανείς με βάση το γενικό αναπτυξιακό επίπεδο του παιδιού, όπως αντιπροσωπεύεται για παράδειγμα από τις επιδόσεις σε ένα τεστ IQ. Αυτό μπορεί να είναι αρκετά απογοητευτικό για τους γονείς και τους φροντιστές, που μπορεί να περιμένουν περισσότερα από ένα παιδί, δεδομένης της νοημοσύνης του, από αυτό που είναι σε θέση να παρέχει.
Εκτελεστικές λειτουργίες και προβλήματα συμπεριφοράς
Η σκέψη για διαφορετικές πτυχές της εκτελεστικής λειτουργίας μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα τις συνήθεις προβληματικές συμπεριφορές, όπως η σωματική επιθετικότητα. Ο ψυχολόγος του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ Ρίτσαρντ Τρεμπλάι και οι συνάδελφοί του έχουν δείξει ότι η φυσική επιθετικότητα (όπως το χτύπημα, το δάγκωμα και το γρατζούνισμα) συνήθως κορυφώνεται στην πρώιμη παιδική ηλικία, περίπου δύο ετών, και στη συνέχεια μειώνεται κατά τη διάρκεια των προσχολικών ετών. Ίσως η ανάπτυξη της εκτελεστικής λειτουργίας επιτρέπει στα παιδιά να αποφύγουν να ανταποκριθούν επιθετικά. Πράγματι, οι αποτυχίες της εκτελεστικής λειτουργίας σε οποιοδήποτε βήμα της σειράς επίλυσης προβλημάτων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επιθετική συμπεριφορά.
Ορισμένα παιδιά μπορούν συνήθως να ανταποκριθούν επιθετικά, επειδή εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις διαπροσωπικές συγκρούσεις με έναν προκατειλημμένο και άκαμπτο τρόπο. Μπορούν να επιμείνουν υποθέτοντας ότι άλλα παιδιά συμπεριφέρονται με εχθρικό τρόπο ακόμα και όταν, στην πραγματικότητα, τα άλλα παιδιά είναι παιχνιδιάρικα.
Μερικά παιδιά μπορεί να ανταποκριθούν συνήθως επιθετικά επειδή αποτυγχάνουν να προγραμματίσουν και να προβλέψουν τις αρνητικές συνέπειες της δικής τους επιθετικής συμπεριφοράς. Για παράδειγμα, μπορεί να αποτύχουν να συνειδητοποιήσουν ότι αν χτυπήσουν ένα άλλο παιδί, το άλλο παιδί θα τους χτυπήσει κι εκείνο, και αυτό θα προκαλέσει μάχη.
Εκτέλεση: Αποτυχία αναστολής, παρά τις προθέσεις.
Μερικά παιδιά μπορεί να ανταποκριθούν συνήθως επιθετικά, παρόλο που καταλαβαίνουν τους κανόνες που διέπουν μια κοινωνική κατάσταση. (για παράδειγμα, “δεν πρέπει να χτυπήσω άλλους” ή “να ακούσω τον δάσκαλό μου που με προειδοποίησε να χτυπήσω άλλα παιδιά”)
Κάποια παιδιά ενδέχεται να ανταποκριθούν συνήθως επιθετικά επειδή δυσκολεύονται να αξιολογήσουν τις συνέπειες της συμπεριφοράς τους και να μάθουν από την ανατροφοδότηση. (για παράδειγμα, “Την τελευταία φορά που χτύπησα κάποιον, με χτύπησε πίσω και οι δυο μας είχαμε πρόβλημα”)
Αυτές οι δυνατότητες δεν αλληλοαποκλείονται. Ορισμένα παιδιά ενδέχεται να ανταποκριθούν επιθετικά για οποιονδήποτε ή για όλους τους λόγους αυτούς.
Φυσικά, στα περισσότερα παιδιά, αυτές οι προβληματικές συμπεριφορές μειώνονται, προτού οι συνέπειές τους είναι πιθανόν να γίνουν σοβαρές – για παράδειγμα, πριν τα παιδιά γίνουν αρκετά ισχυρά για να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες. Ωστόσο, για ένα μικρό ποσοστό παιδιών (περίπου το 5% του πληθυσμού), τα επίπεδα της φυσικής επιθετικότητας παραμένουν υψηλά.
Πηγή http://www.aboutkidshealth.ca/En/News/Series/ExecutiveFunction/
Εκτελεστική ηλικία είναι η ηλικία του παιδιού με βάση το πώς λειτουργεί ο εγκέφαλός του. Τα παιδιά και οι ενήλικες με ΔΕΠΥ είναι κατά μέσο όρο 30% πίσω στην εκτελεστική ηλικία τους. Αυτό περιλαμβάνει την ικανότητά τους να ρυθμίζουν τα συναισθήματα, το σώμα, τις παρορμήσεις, την κοινωνική ευαισθητοποίησή τους, και αφορά τη γενική ωριμότητα. Πηγή https://graceunderpressure.blog/
Μεταφορά στα ελληνικά: Χριστίνα Γεωργιάδου
Πηγή: adhdhellas.org
Πλήρες υλικό για τη ΔΕΠΥ μπορείτε να βρείτε και στο νέο βιβλίο του Ειδικού Παιδαγωγού – Συγγραφέα Φώτη Παπαναστασίου “ΔΕΠΥράζει – Πρακτικός Οδηγός για γονείς και εκπαιδευτικούς” από τις Εκδόσεις ΠΕΔΙΟ.
